Tahtalı

Köyün adı, bağlı olduğu ilçe: TAHTALI KÖYÜ, KARAMÜRSEL İLÇESİ


Köyün etnik kökeni, geldikleri yer: Tahtalı köyü 93 Harbi olarak bilinen Osmanlı-Rus harbinin sonucu Bosna-Hersek yönetiminin Macaristan’a verilmesinin ardından, 1879 yılında Anadolu’ya başlayan göç ile gelen Boşnak muhacirleri tarafından kurulmuştur.


Köyün kuruluş yılı: 1901


Köyün kısa tarihçesi: Osmanlı-Rus harbinden sonra Osmanlı Devleti’ne göç eden Boşnaklar için ilk zamanlarda Saraybosna iklimine yakın bölgeler tercih edilmiştir. Bu bölgeler arasında yer alan Karamürsel, kafileler halinde 1879-1912 yılları arasında devam eden göçün yoğun olduğu iskân sahalarındandır. Karamürsel sınırları dahilindeki Tahtalı köyü 1901 yılında gelen kırk hane Bosna muhaciri tarafından kurulmuştur. Köyün adı ile ilgili farklı kaynaklarda farklı anlatımlar bulunmaktadır. İlgili ilk kaynakta; gelen muhacir grubun Tahtalı Hamam Mevkii veya Tahtalı Mevkii (önceleri o bölgede bulunan ahşap hamama tahtalı hamam denilmesi nedeniyle) şeklinde anılan bölgeye yerleştirilmeleri üzerine Tahtalı köyünün sınırları oluşturulmuştur. Başka bir kaynakta ise, ormanlık alana ilk yerleşen muhacir grubun kiremit tedarik edememesiyle evlerinin çatılarını tahtalarla kapamalarından dolayı köyün Tahtalı şeklinde anılması ile bu adı aldığından bahsedilmiştir.


Köyün kuruluşundan sonraki ilk yıllarda geri dönen veya başka yerlere yaşamaya giden aileler olmuştur. 1916 tarihli Kocaeli Sancağına bağlı mahalle ve köylerin hane ve nüfuslarının kaydedildiği defterde Tahtalı köyünün nüfusu 172 kişi ve hane sayısı 37 şeklinde işlenmiştir. Karamürsel Kaymakamlığı’nın Kültür Varlıkları ve Değerler Araştırma Projesi kapsamında 2020 yılında yayınladığı derlemede, sürekli ikamet edilen 23 hanesi ile birlikte köyde toplam 39 hane olduğu belirtilmiştir. 2020 yılına ait nüfus verilerinde de 44 kişilik bir nüfusa sahiptir. Günümüzde köyde, sürekli veya dönemlik kullanılan konutlar yapılmaktadır. Sürekli yerleşimde çok fazla aile kalmamakla beraber yaşayan nüfus yaşlılardan oluşmaktadır. Geçici olarak gelenler de yazlık evlerine gelmektedir.

Köyün yerleşimi (planı ve açıklamaları): Köyün ilk meydanı köy çeşmesi, camisi, okulu ile içerisinde köy kahvesi, misafirhane ve muhtarlık gibi birimleri olan bir yapıdan oluşturmaktadır. Bugün ise köyün merkezinde çeşme ve yeni cami binası bulunmaktadır.


Osmanlı Devleti, muhacir sayısının artması ile artan maliyetler karşısında gelen göçmenlerin kendi evlerini kendi imkanları ile inşa etmesini desteklemiştir. Tahtalı köyü için Osmanlı Devleti kendilerine tahsis ettiği ormanı işlemelerinde ve kendi yaşam alanlarını kurmalarında yardımcı olmuştur. Kendi ihtiyaçlarını gidermeleri dışında köylüler odun ve odun kömürü üretimi ile de gelir elde etmiştir. Tahtalı’ya gelen muhacirler konut yapıları gibi cami, mektep ve çeşme gibi yapıları da kendi imkanları ile yapmıştır. Özellikle bir cami ve bir okula ihtiyacı olan köyün halkı tarafından Muhacirin Komisyonuna taş, kereste ve diğer malzemelerle birlikte işçiliğini de kendileri yapmaları koşuluyla üç bin kuruş talep edildiğini bildiren bir dilekçe yazılmıştır.


Köye geldikleri ilk sene 1901 yılında yapılan köy çeşmesi, üzerindeki kitabeden anlaşıldığı üzere 1942 ve 1970 yıllarında iki kez onarım görmüştür. 1999 depremi sonrası güçlendirme çalışmaları kapsamında köy meydanına yapılan istinat duvarı ile çeşme ve köy meydanının konumu yenilenmiştir. Bunun yanında köy meydanında eski bir çınar ağacı, kara dut ağacı ve ıhlamur ağacı bulunmaktadır.


Köyün ilk camisi köylüler tarafından köy çeşmesinin yakınında yapılmıştır. Cami inşaatında bölgedeki taş yatağından çıkarılmış ve işlenmiş taşlar kullanılmıştır. 1942 yılında gerçekleşen toprak kayması ile hasar görmüş olan cami, köy halkı tarafından zeminin daha sağlam olduğu düşünülen günümüzdeki konumuna aynı malzemeler kullanılarak yeniden yapılmıştır. Ancak 1999 depreminde hasar gören cami betonarme yapı olarak yeniden inşa edilmiştir. Sözlü görüşmelerde minaresi olmayan eski caminin yanında, günümüze ulaşamayan çok amaçlı bir yapının varlığından bahsedilmektedir. Yapının alt katı kahve, üst katı muhtarlık ve misafirhane olarak kullanılmıştır. Bu yapının yukarısında bir okul yapısının da bulunduğu ama sonrasında yıkılıp köy çeşmesinin karşısına yeni bir okul yapıldığı anlatılmıştır. Ancak bu okul da günümüze ulaşamamıştır. Günümüze ulaşamayan bu kamusal yapılar, evler gibi ağaçtan yapılmış ve dışı çamurla kaplanmış yapılardır.

 

Yapılan sözlü görüşmelerde Tahtalı’ dan şehir merkezine gitmek için köylülerin yürüdüğü bir yol bulunduğundan bahsedilmiştir. Bu yol üzerindeki dere kenarı, yolun kullanımı esnasında köylüler için bir dinlenme noktası haline gelmiştir. Kullanılan yol ve dinlenme noktası, köy halkının geçmişten günümüze aktarılmış alışkanlarını göstermektedir. Köyün zamana ve kullanıma göre sınırlarının belirlenmesine yardımcı olmaktadır. Tahtalı sınırları içinde bulunan bu Gürgenlik mesire ve piknik alanı içerisinde 1950 yıllarına kadar kullanılmış ağaçtan oyma yalaklı bir çeşme bulunduğu anlaşılmaktadır. Tahtalı köyüne ilk gelen aileler, günümüz meydanının ve yolun güneyinde yer alan bölgelere ev yapmıştır. Yapılan sözlü görüşmelerde bu bölgede sayı net olmamakla beraber altı ile dokuz arasında ev bulunduğu iletilmiştir.


Köyün öne çıkan sosyo-kültürel ögeleri: Bir orman köyü olan Tahtalı’nın yaşam biçimleri Bosna-Hersek göçmenlerinin genel özelliklerini taşımaktadır. “Pita” denilen Boşnak böreği ve şerbetli bir hamur işi tatlısı Hurmaşitsa köyün mutfak kültüründe yer alan Bosna Hersek yemeklerindendir. Eskiden köyün asker uğurlaması ve sünnet düğünü gibi özel günlerinde erkeklerin dışarıda Boşnak oyunları oynarken kadınların evde Boşnakça şarkılar söylediği, kına ve düğünlerde kızların Boşnaklarla özleşmiş kıyafetler giydiğinden bahsedilmektedir.


Köyün çevresinde büyük orman alanları ve verimli olmayan tarım arazileri bulunmaktadır. Köy halkı kuruluşunda köyün çevresindeki ağaç ve taş gibi doğadan getirdikleri malzemeleri işleyerek köydeki yapıları yapmıştır. Yapılan sözlü görüşmelerden sonra köyün kuruluşundan sonra başka mevkilerden kişilerin ağaç biçmek için geldiği belirtilmektedir. Dolayısıyla çeşitli ağaç ve ahşap işleri bir orman köyü olan Tahtalı’nın gündelik yaşam pratiklerinin odağında yer almıştır.

Dinlenme Noktası

Tahtalı Köyünden Merkeze Yürüyenlerin Dinlenme Noktası Dere Kenarı

Eski Okul Konumu