Köyün adı, bağlı olduğu ilçe: NUSRETİYE, KARTEPE

Köyün etnik kökeni: Gürcü, Batum

Köyün kuruluş yılı: 1877-1878

Köyün kısa tarihçesi: Nusretiye Köyü’nün oluşumu, farklı dönemlerde gerçekleşen göç hareketleriyle şekillenmiştir. 1860–1861 yılları arasında yaşanan göç sürecinde Kocaeli bölgesine iskân edilen Kırım Tatarlarının Nusretiye’ye yerleştirildiği anlaşılmaktadır. Bu dönemde köyde Tatarların yaşadığı, hatta yerleşimin ilk adının Tatar Köyü olduğu, daha sonra Tatar Nusretiye’ye dönüştüğü ve Tatar nüfusun zamanla azalmasıyla birlikte adının yalnızca Nusretiye olarak kaldığı aktarılmaktadır. Literatür ve arşiv taramalarında da Tatarların Nusretiye ve çevresinde yaşadığı, bölgede Türk, Tatar ve Abaza topluluklarının bir arada bulunduğu bilgilerine ulaşılmıştır.

1925 yılına kadar olan süreçte ise Drama’nın Horozlu ve Zağriç köylerinden gelen 76 hanelik muhacir grubunun Nusretiye’ye yerleştirildiği belirtilmektedir. Ancak saha çalışmaları sırasında yapılan görüşmelerde, günümüzde köyde Yunanistan göçmeni bulunduğuna dair bir bilgiye rastlanmamıştır.

Arşiv belgelerinde geçtiği üzere köyün Osmanlı döneminde, günümüzdeki komşu köy Balaban’ın bir mahallesi olduğu ve arazilerinin Karakadı’ya ait bulunduğu, daha sonra bu arazilerin hibe edilmesiyle Nusretiye’nin ayrı bir yerleşim olarak oluştuğu ifade edilmektedir.

93 Harbi sonrasında Batum’dan göç etmek zorunda kalan Gürcü muhacirler ise önce Gölcük-Hamidiye ve Sapanca-Güldibi bölgelerine gelmiş, ardından Nusretiye’ye yerleşmiştir. Yaklaşık 40–50 hane ve toplamda 7 sülale halinde köye gelen Gürcü nüfusun yerleşmesiyle birlikte, daha önce köyde yaşayan Tatarların azınlık durumuna düşerek zamanla köyden ayrıldığı aktarılmaktadır.

Gürcü muhacirler, yerleştikleri tarihten günümüze kadar geçimlerini ağırlıklı olarak tütüncülük, meyvecilik ve hayvancılık faaliyetleriyle sürdürmüştür. 2000’li yıllara kadar köyün geçimini meyvecilikle sağladığı, özellikle kirazın İstanbul üzerinden Almanya’ya gönderildiği ifade edilmektedir.

Köyün yerleşimi (planı ve açıklamaları): Köyün yerleşim düzenine ilişkin olarak, geçmişte günümüzdeki meydan ve eski okulun bulunduğu bölüm olmak üzere iki ana sokağın bulunduğu, bunun yanı sıra yaklaşık beş caddenin yer aldığı aktarılmaktadır. Her caddede bir çeşmenin bulunduğu ve köyün içinden akan bir derenin olduğu ifade edilmektedir. Geçmişte her caddede yer alan çeşmelerden günümüze ulaşabilmiş örnekler bulunmaktadır. Geçmişte köy planının merkezini oluşturan bu derenin etrafında konutlar karşılıklı olarak konumlandırılmış, bazı yapılar ise caddelerin iç kısımlarına yerleştirilmiştir. Derenin geçtiği köyün alt kesimi ise ekim alanı ve pazar yeri olarak kullanılmıştır.

Köydeki mevcut eski köy evlerinden koordinatları ve iç mekân analizleri için sahiplerinden izin alınan 9 örnek evin tespiti yapılmış ve yeri haritada işaretlenmiştir.

Köyün öne çıkan sosyo-kültürel öğeleri: Köyün geçmişte komşu Gürcü köyü Balaban ile yakın ilişkiler kurduğu ve ana su kaynağını bu köyden geçen suyu birlikte bölüşerek kullandığı aktarılmaktadır. Köy halkının misafirperver olduğu, eski caminin altında bulunan misafirhanede ağırlanan kişilere ikramlarda bulunulduğu belirtilmektedir. Nusretiye köyünün, komşu Şirinsulhiye’nin de Gürcü köyü olmasına rağmen, iki köy arasındaki ilişkilerin çok yakın olmadığı belirtilmektedir. Bunun sebebinin Batum’un farklı bölgelerinden göç etmiş olmaları ve geçmişten günümüze farklı aksanlarda Gürcüce konuşmaları olduğu ifade edilmiştir.